Huidopleiding® · E-book

Supplementenontcijferd


Verantwoord advies voor huid, haar en nagels

438pagina's
PDFdirect per mail
ISBN978-90-8323-894-4
€ 24,95eenmalig

Liever een cursus of webinar over dit onderwerp? Bekijk de nascholingskeuzehulp

dr. Annemie Galimont-Collen
dr. Annemie Galimont-Collendermatoloog
Kaft Supplementen ontcijferd
Herken je dit?

De vraag die je wekelijks krijgt

In de behandelkamer, op de werkplaats, bij de stoel. De vraag over supplementen stelt zichzelf, elke week opnieuw.

Het potje op tafel

Een cliënte legt een collageen­poeder, een multivitamine, iets met biotine en een product waarvan ze de naam niet meer weet op tafel. Ze vraagt: kan er nog iets bij?

De webshop is stelliger

Jij weet veel van huid. Maar de website waar ze het gekocht heeft is véél stelliger dan jij. Wie stellig is, klinkt deskundig. Jij klinkt alsof je het niet weet.

De vraag achter de vraag

Ze vraagt niet of het werkt. Ze vraagt of het verstandig is. En dat is een heel andere vraag, met een heel ander antwoord.

De vraag in de kapsalon

Een klant merkt dat haar haar dunner wordt en vraagt de kapper of biotine of een haarvitamine helpt. Wat kun je zeggen, en wanneer hoort deze vraag bij de huisarts?

Dit boek geeft geen oordeel. Het geeft een methode.

Zes stappen die je kunt zetten in je eigen behandelkamer, in je eigen woorden, binnen de grenzen van je eigen beroep. Ook voor het middel dat volgend jaar op de markt komt.

Uit het voorwoord

In haar eigen woorden

Wat mij daarbij opviel, is dat de mensen die deze vraag het vaakst krijgen niet de artsen zijn. Het zijn huidtherapeuten, schoonheidsspecialisten, pedicures, haarprofessionals, verpleegkundigen en doktersassistenten. Zij zien hun cliënten vaker, langer en op een moment waarop er ruimte is om iets te vragen. En zij hebben zelden een opleiding gehad waarin voedingssupplementen serieus aan bod kwamen.

Dit boek geeft daarom geen oordeel maar een methode: zes stappen die je in je eigen behandelkamer kunt zetten, in je eigen woorden, binnen de grenzen van je eigen beroep. Het is nadrukkelijk geen pleidooi tegen supplementen. Er zijn situaties waarin suppletie overtuigend werkt, en die staan er net zo duidelijk in als de situaties waarin het geld weggegooid is. Wie alleen leert nee zeggen, wordt geen betere adviseur.

dr. Annemie Galimont-Collen

Dermatoloog · Context creator · Zorgstem van het Jaar 2025 · Productvrij

De cijfers die je moet kennen

Uit het boek zelf

57% van de Nederlandse volwassenen gebruikte in een jaar tijd weleens een voedingssupplement (RIVM, VCP 2019–2021)
~⅓ slikt iets voor de zekerheid, de grootste groep. Geen klacht, geen tekort, geen advies. (CBS 2022)
19% gebruikt een supplement omdat er werkelijk een officieel advies voor bestaat
6 g collageen, de drempel die veelvuldig wordt geciteerd, bestaat niet in de aangehaalde literatuur. Een getal dat zich via herhaling tot feit maakte.
120–240 mg is de dagdosering hyaluronzuur in de gerandomiseerde onderzoeken bij mensen, laagmoleculair presteert daarin niet beter dan hoogmoleculair
4 situaties waarin suppletie aan alle drie de eisen voldoet: groep, uitkomst en mensenonderzoek. Geen enkele huidindicatie staat op die lijst.
12 mg, de vastgestelde veilige bovengrens voor vitamine B6. De 12,5 die circuleert, is een tussenstap uit de berekening, niet de uitkomst.
7 gedateerde bijlagetabellen achterin, bovengrenzen, referentie-innames, nationale maxima, elk met een peildatum
De inhoud

Negen delen, 49 hoofdstukken

Elk hoofdstuk staat op zichzelf, je kunt beginnen bij de vraag die net is gesteld.

Deel I · Supplement of oplossing?
Waarom mensen slikken, wat een supplement is, en waar suppletie wél overtuigend werkt
+

Iemand legt vier potjes op tafel. Ze weet niet precies wat er in zit, ze weet ook niet hoeveel. Ze slikt het voor de zekerheid. Dit deel gaat over de vraag achter die vraag: waarom een potje zo aantrekkelijk is, wat er juridisch en voedingskundig in zit, en wanneer suppletie officieel wél wordt geadviseerd.

Ruim de helft van de Nederlandse volwassenen (57%) gebruikte in een jaar tijd een voedingssupplement. De meest genoemde reden is niet een klacht, niet een vastgesteld tekort, maar zekerheid, en dat verandert de vraag die je krijgt fundamenteel. Vier mechanismen maken een potje overtuigender dan een gesprek: het geeft zekerheid waar jij nuance geeft, natuurlijk voelt veiliger dan het is, iets doen voelt beter dan afwachten, en de verkoper mag stelliger zijn dan jij.

Hoofdstuk 4 is het eerlijke midden van dit boek: er zijn vier situaties waarin suppletie aan alle drie de eisen voldoet, een omschreven groep, een uitkomst die telt, en interventieonderzoek bij mensen. Vitamine D, foliumzuur, vitamine B12 en vitamine K. Geen enkele huidindicatie staat op die lijst. Niet omdat er niets werkt, maar omdat niets die lat heeft gehaald. Hoofdstuk 5 legt uit waarom "voor de zekerheid" het meest genoemde motief is en tegelijk nergens op slaat, en welke zin over voeding, die dit motief aanjaagt, wettelijk niet eens op de verpakking mag staan.

  • 01 Waarom supplementen zo aantrekkelijk zijn
  • 02 Wat is een voedingssupplement?
  • 03 Wanneer wordt suppletie officieel geadviseerd?
  • 04 Waar suppletie wél overtuigend werkt
  • 05 Waarom "voor de zekerheid" geen goede indicatie is
Deel II · Van hulpvraag naar werkelijke behoefte
Stappen 1 en 2: de persoon, de anamnese, risicogroepen en de beroepsgrens
+

Deel I eindigde met een ongemakkelijke vaststelling: voor de meeste vragen die je krijgt bestaat geen officieel advies. Dan blijft er één weg over, en dat is de weg langs de persoon. Dit deel loopt die weg af, van de eerste zin in de behandelkamer tot de grens waar je overlegt of verwijst.

Bijna elke supplementvraag komt binnen als een productvraag: helpt dit, moet ik dit slikken, is dit goed? Wie daarop antwoordt, beantwoordt een vraag die niemand heeft. Achter de productvraag zit een doel, en daarachter zit een aanleiding. Stap 1 brengt dat doel boven tafel met drie vragen: wat zou er anders moeten zijn, waaraan zou je merken dat het werkt, en waarom nu? De derde vraag, waarom nu, is de meest onderschatte van alle. Bijna altijd is er iets: een opmerking, een foto, een verjaardag, een collega die het gebruikt. Die aanleiding vertelt wat er werkelijk wordt gevraagd.

Hoofdstuk 9 gaat over laboratoriumonderzoek, en over wanneer het meer kwaad dan goed doet. De vuistregel: een bepaling is zinvol als de uitslag je handelen verandert. Is het antwoord bij elke uitkomst hetzelfde, dan hoef je niet te meten. Eén praktisch punt dat elke huid-, haar- en nagelprofessional moet kennen: hooggedoseerde biotine, zoals in veel haarformules zit, kan schildklierwaarden en hartschademarkers verstoren. Vraag er altijd naar vóór iemand bloed laat prikken. En hoofdstuk 10 trekt de scherpste lijn van het boek: waarnemen en benoemen mag, duiden niet, ook niet met "waarschijnlijk" of "het lijkt op" ervoor. Uitsluiten is ook diagnosticeren, en bij twijfel is doorverwijzen altijd de goedkoopste fout.

  • 06 Begin bij de persoon, niet bij het product
  • 07 De voedingsanamnese
  • 08 Risicogroepen en bijzondere situaties
  • 09 Wanneer is laboratoriumonderzoek zinvol?
  • 10 Signaleren is niet hetzelfde als diagnosticeren
Deel III · Van claim naar bewijs
Stap 3: wat bewezen betekent, wat een onderzoek werkelijk waard is, en wie het heeft betaald
+

Er is onderzoek naar gedaan. Die zin klopt bijna altijd, en zegt daardoor minder dan hij lijkt te zeggen. Dit deel laat zien hoe je het verschil ziet tussen een mechanisme in een kweekbak, een associatie uit bevolkingsonderzoek, en een daadwerkelijk behandeleffect bij mensen. Alleen het laatste kan een advies dragen.

Hoofdstuk 11 legt het scharnier uit waarop elk oordeel in dit boek draait: het onderscheid tussen die drie treden. Een celkweekstudie die laat zien dat een stof fibroblasten activeert, is een mechanisme, een hypothese, nooit een uitkomst. Bevolkingsonderzoek dat aantoont dat mensen die veel van iets binnenkrijgen minder klachten hebben, is een associatie, waardevol, maar de richting kan omgekeerd zijn, en er zijn altijd andere verklaringen. Het bewijs dat bij collageen circuleert illustreert dit scherp: de drempel van zes gram per dag waarboven fibroblasten zouden worden geactiveerd, bestaat niet in de aangehaalde literatuur. Het getal heeft zichzelf via herhaling tot feit gemaakt.

Hoofdstuk 12 laat zien hoe je een studie beoordeelt zonder statistiek te kennen: was er een controlegroep, wie wist wie wat kreeg, hoeveel mensen haakten af, lag de uitkomstmaat vooraf vast, en wat is er niet gepubliceerd? Hoofdstuk 13 voegt de meest praktische controle toe: tussen het onderzochte middel en het verkochte product zitten vijf mogelijke verschillen, hoeveelheid, chemische vorm, extract, formulering, en gebruik. Bij planten is dit verschil het grootst: onderzoek naar een gestandaardiseerd extract is géén onderzoek naar het kruid, en een verpakking die alleen de plantennaam noemt valt niet te vergelijken. Hoofdstuk 15 sluit het deel af met de vraag wie het onderzoek heeft betaald, en wat dat betekent voor hoe je de conclusie leest.

  • 11 Wat betekent "wetenschappelijk bewezen"?
  • 12 Hoe sterk is een onderzoek werkelijk?
  • 13 Onderzochte dosering en verbinding
  • 14 Is het effect klinisch relevant?
  • 15 Commerciële invloed en belangenverstrengeling
Deel IV · Het product en het etiket ontcijferen
Stap 4: ingrediënt, verbinding, dosering, hulpstoffen en toedieningsvorm
+

Op het etiket staat 375% van de dagelijkse hoeveelheid. Maar van welke verbinding precies? Wat zijn de vijf grenzen die bij dosering een rol spelen? Is de natuurlijke vorm werkelijk beter dan de synthetische? En bestaat de aangehaalde dosering wel in het onderzochte product? Dit deel gaat het etiket regel voor regel langs.

Hoofdstuk 16 begint bij de eerste valkuil: het hoofdingrediënt op het etiket is niet hetzelfde als de hoeveelheid werkzame stof. Bij een mineraal als zink is het gewicht van de verbinding (zinkcitraat, zinkbisglycinaat, zinkoxide) iets anders dan het gewicht van het werkzame mineraal zelf, en die twee lopen ver uiteen. Hoofdstuk 17 gaat over biologische beschikbaarheid: de verschillen tussen verbindingen zijn reëel, maar kleiner dan in de verkoop wordt beweerd, en de claim dat een duurdere vorm beter werkt is zelden goed onderbouwd bij mensen. Hoofdstuk 18 legt de vijf grenzen naast elkaar: de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid, de referentie-inname voor etikettering, de nationale maxima per land, de veilige bovengrens van EFSA, en de therapeutische dosering, vijf verschillende getallen die in de praktijk voortdurend door elkaar lopen.

Hoofdstuk 21 pakt een hardnekkig misverstand aan: mensen beoordelen producten die als "natuurlijk" worden gepresenteerd systematisch positiever dan identieke producten die dat label niet dragen, ongeacht de stof, ook als ze weten dat het onlogisch is. Nicotine is natuurlijk. Zonlicht is natuurlijk. Dat een stof in een plant voorkomt zegt niets over hoe veilig of hoe werkzaam hij is als supplement. Hoofdstuk 22 sluit het deel af met de toedieningsvorm: het verschil tussen een tablet, een capsule, een sachet en druppels bepaalt mede hoeveel van een stof er uiteindelijk beschikbaar is, en of een onderzoek dat met de ene vorm is gedaan, iets zegt over de andere.

  • 16 Kijk verder dan het hoofdingrediënt
  • 17 Verbinding en biologische beschikbaarheid
  • 18 Dosering: de vijf grenzen
  • 19 Hulpstoffen en coatings
  • 20 Allergenen, vegan, halal en biologisch
  • 21 Natuurlijk, synthetisch en natuuridentiek
  • 22 Toedieningsvorm
Deel V · Kwaliteit: van fabriek tot potje
Zit er werkelijk in wat op het etiket staat, en wat vraag je een leverancier?
+

Voor voedingssupplementen bestaat in Nederland geen toelating vooraf, en in België is het notificatienummer geen goedkeuring maar een melding. Dat betekent dat de garantie dat er in een supplement zit wat op het etiket staat, niet van een overheidsinstelling komt maar van de fabrikant zelf. Dit deel gaat over wat er onderweg kan misgaan, en hoe je dat beoordeelt.

Hoofdstuk 23 beschrijft wat er kan gebeuren tussen productie en inname: grondstofvariatie, contaminatie, afbraak door licht of vocht, en etikettering die de werkelijke inhoud niet dekt. Hoofdstuk 24 werkt dat uit met onderzoek: in studies naar de werkelijke samenstelling van supplementen wijkt de inhoud regelmatig af van wat op de verpakking staat, soms minder, soms meer, soms zijn er stoffen aanwezig die er niet op staan. Dat is geen uitzondering maar een gekend fenomeen bij een categorie zonder toelating vooraf.

Hoofdstuk 25 sluit het deel af met de ene vraag die je een leverancier stelt, en waarmee je in één keer ziet hoe serieus een fabrikant zijn eigen product neemt. Die vraag gaat over de analysecertificaten van de batch die in het product zit: niet een brochure, niet een keurmerklogo op de verpakking, maar de daadwerkelijke analysedocumenten. Wie geen antwoord geeft, heeft je al een antwoord gegeven.

  • 23 Wat er gebeurt tussen productie en inname
  • 24 Zit erin wat op het etiket staat?
  • 25 Wat je een leverancier vraagt, en waarom
Deel VI · Veiligheid voorop
Stap 5: bovengrenzen, stapeling, kinderen, medicijnen en kruiden
+

Meer is niet automatisch beter. Een voedingsstof werkt als een ontbrekend onderdeel, niet als een versterker, wie er al genoeg van heeft, profiteert niet van extra, en bij sommige stoffen doet het schade. Dit deel gaat over de veiligheidsgrens, over wat er gebeurt als meerdere producten worden gecombineerd, en over bijzondere situaties die extra alertheid vragen.

Hoofdstuk 27 rekent voor hoe snel doseringen optellen als iemand vier potjes gebruikt: een multivitamine, iets voor de huid, iets voor de nachtrust, en iets wat een vriendin aanraadde. De meeste mensen hebben geen idee van wat er per dag wordt binnengekregen als ze dat bij elkaar optellen, en pas opgeteld komen ze in de buurt van de veilige bovengrens. Hoofdstuk 28 beschrijft wat er dan werkelijk kan misgaan, inclusief een Nederlandse casus van acuut leverfalen na supplementgebruik. Hoofdstuk 30 behandelt interacties tussen supplementen en medicijnen, een praktisch risico dat het vaakst wordt gemist bij ouderen die beide combineren, en dat de apotheker thuis hoort te weten.

Hoofdstuk 31 pakt een veelgehoord misverstand aan: kruidenpreparaten worden in de verkoop gepresenteerd als zacht en natuurlijk, maar vallen juridisch onder dezelfde categorie als andere supplementen, en hebben bovendien hun eigen interactierisico's. Sint-janskruid is het bekendste voorbeeld, maar hoofdstuk 31 bespreekt ook andere. Hoofdstuk 32 sluit het deel af met de verwijshulp: wanneer is dit een gesprek voor de arts, de apotheker of de diëtist, en hoe draag je dat over zodat er ook iets mee gebeurt?

  • 26 Meer is niet automatisch beter
  • 27 Stapeling door meerdere producten
  • 28 Voorbeelden van bekende risico's
  • 29 Kinderen en jongeren
  • 30 Medicijnen en supplementen
  • 31 Kruidenpreparaten zijn ook supplementen
  • 32 Wanneer moet je overleggen of verwijzen?
Deel VII · Wat weten we per huidindicatie?
Zeven indicatiedossiers: acne, eczeem, psoriasis, rosacea, haar, nagels, huidveroudering
+

Dit deel past de methode toe op de zeven aandoeningen waarmee mensen bij je komen. Elk dossier volgt dezelfde zes stappen en begint bij de richtlijn, want een richtlijn ís een weging die iemand anders zorgvuldig heeft gedaan. Per dossier staat bij elk middel dezelfde bewijsmeter: mechanisme, associatie of aangetoond behandeleffect. Die drie zijn niet hetzelfde waard, en in de verkoop worden ze stelselmatig door elkaar gehaald.

Verwacht niet dat alle zeven dossiers dezelfde kant op wijzen, dat is geen vergissing maar de inhoud. Bij eczeem (h. 34) moet de aandacht van het schrappen áf: elimineren is de handeling met het grootste risico, omdat een kind bij wie zuivel en tarwe worden weggehaald snel tekorten oploopt en de kans op later tolerantieverlies toeneemt. Bij psoriasis (h. 35) moet aandacht er juist naartoe: gewichtsverlies bij overgewicht is het best onderbouwde dat er is onderzocht. Bij acne (h. 33) zijn de Nederlandse richtlijnen ongewoon duidelijk: van geen enkele dieetmaatregel is enige invloed overtuigend aangetoond. Zink heeft het sterkste bewijs van alle middelen, een meta-analyse van dertien behandelonderzoeken laat een beperkt effect zien op ontstoken papels, niet op pustels. En nicotinamide is onderzocht als crème, niet als capsule: dat het per slik werkt, is niet aangetoond.

Bij huidveroudering (h. 39) en collageen staat het sterkste voorbeeld van hoe bewijs verschuift: er zijn positieve meta-analyses over collageenpeptiden, maar in een meer recente analyse verdwijnt het effect zodra alleen de betere onderzoeken zonder industriefinanciering worden meegenomen. De vaakst geciteerde studies komen bovendien van dezelfde onderzoeksgroep, over hetzelfde peptide, gefinancierd door de producent. Bij haar (h. 37) en nagels (h. 38) geldt dat de meestgestelde diagnose, biotine- of zinkgebrek, zelden de juiste is, en dat een haarformule met hoge biotinedosering de bloeduitslag van een volgende controle kan beïnvloeden.

  • 33 Acne
  • 34 Constitutioneel eczeem
  • 35 Psoriasis
  • 36 Rosacea
  • 37 Alopecia en diffuus haarverlies
  • 38 Broze nagels en vermeende tekorten
  • 39 Huidveroudering, collageen en hyaluronzuur
Deel VIII · Communicatie en toepassing
Stap 6: het gesprek, de claims, de juridische positie en het vastleggen
+

De vorige zeven delen gingen over wat er waar is. Dit deel gaat over hoe je dat zegt, aan iemand die misschien iets anders had gehoopt, of die het al een halfjaar slikt, of die het gisteren op internet anders heeft gelezen. En over wat je juridisch bent zodra je zelf iets verkoopt.

Hoofdstuk 40 pakt de angst aan die achter veel gesprekken over supplementen zit: wie toegeeft dat hij het niet zeker weet, lijkt minder deskundig. Dat is onderzocht, en het blijkt vrijwel niet zo te werken, mits je de onzekerheid concreet benoemt en erbij zegt wat je wél weet. "Ik weet het niet" is geen antwoord. "Ik weet het niet, en dit is wat we wel weten, en dit zou ik in jouw situatie doen", dat is een antwoord. Hoofdstuk 41 gaat over het gesprek met iemand die heilig in een middel gelooft: een correctie die alleen het feit vervangt, laat het bouwwerk errond overeind. Hoofdstuk 42 geeft concrete handvatten voor de moeilijkste situatie: iemand slikt al iets dat je zou ontraden, en ze is er tevreden over.

Hoofdstuk 43 en 44 behandelen de juridische positie: wie supplementen verkoopt, wordt daarmee exploitant van een levensmiddelenbedrijf, ook als dat één potje is achter de balie. Dat brengt verplichtingen mee op het gebied van etikettering, reclame en claimrecht, ongeacht de beroepsgroep. Hoofdstuk 44 legt uit welke zin absoluut niet op je website mag staan, en hoe je een gezondheidsclaim toetst aan de Europese lijst. Hoofdstuk 45 gaat over het verschil tussen een aanbeveling en een behandelbelofte, en waarom dat verschil rechtens veel uitmaakt. Hoofdstuk 46 sluit het deel af met dossiervoering: wat leg je vast, wanneer, en waarom maakt dat verschil als er later een vraag over is.

  • 40 Praten over onzeker bewijs
  • 41 Omgaan met verwachtingen en overtuigingen
  • 42 Als iemand al iets slikt dat je zou ontraden
  • 43 Wat je juridisch bent zodra je verkoopt
  • 44 Gezondheidsclaims en medische claims
  • 45 Supplementen verkopen zonder behandelbelofte
  • 46 Advies en verwijzing vastleggen
Deel IX · Denk mee met
Klinisch redeneren als methodiek · Rode vlaggen · Vijf uitgewerkte casussen
+

Een dossier in deel VII gaat over wat we weten. Een casus in deel IX gaat over beslissen wanneer je het niet volledig weet, en dat is de situatie waarin je vrijwel altijd zit. Drie hoofdstukken: de redeneerlijn zelf, de onderbouwing van rode vlaggen, en vijf uitgewerkte casussen waarbij het antwoord niet vaststaat.

De vijf casussen volgen elk dezelfde zes stappen, maar eindigen op een andere plek. In vier van de vijf lag het kantelpunt niet bij het middel maar bij iets wat in stap 1 of 2 boven tafel kwam. Casus 3 laat zien hoe een toevallige zin, "ik ga volgende week bloedprikken", een gesprek over een haarformule met hoge biotinedosering ineens urgent maakt: melden gaat vóór alles, dezelfde dag. Casus 4 over collageen laat zien hoe je een doelmatigheidsvraag anders benadert dan een veiligheidsvraag, en waarom het onderscheid bepaalt hoe stellig je bent. Casus 5 bij de 78-jarige man met vijf medicijnen en vier potjes laat zien hoe je een gesprek opent als iemand zelf niets vraagt, en dat de apotheker hier de enige is met het volledige overzicht.

Wat de vijf samen laten zien: in geen van de vijf werd een diagnose gesteld, en in geen van de vijf bleef de behandelaar zwijgen. Daartussen ligt het hele vak. Er is altijd een derde mogelijkheid naast behandelen of niets zeggen: uitleggen wat er bekend is, benoemen wat je niet weet, en zorgen dat het bij de juiste persoon terechtkomt.

  • 47 Klinisch redeneren als methodiek
  • 48 Rode vlaggen en verwijscriteria onderbouwen
  • 49 De vijf casussen
De opzet

Zo werkt dit boek

De zes stappen

Één kapstok, geen concurrerend model. De zes stappen keren terug in ieder indicatiedossier én in iedere casus, met dezelfde namen, dezelfde volgorde. Wie hem na deel 2 niet uit zijn hoofd kent, heeft iets gemist.

De bewijsmeter

Vier niveaus: zeer laag, laag, redelijk, hoog, en "geen klinisch bewijs" als er geen mensenonderzoek is. De meter geeft zekerheid, niet werkzaamheid. Een hoge zekerheid kan ook overtuigend aantonen dat iets niets doet.

"In het kort"-kaders

Elk hoofdstuk begint met de kernboodschap in een paar alinea's. Wie via de routekaart binnenkomt bij hoofdstuk 18, hoeft hoofdstuk 11 niet gelezen te hebben om het te begrijpen.

Gedateerde bijlagetabellen

Getallen die kunnen veranderen, bovengrenzen, referentie-innames, nationale maxima, staan niet in de tekst maar in zeven bijlagen, elk met een peildatum. Een herziening is een vervangen bijlage, geen herschreven hoofdstuk.

Nederland én België

Niet een Nederlands boek met een Belgische voetnoot. Waar de regels werkelijk afwijken, staat het in een blok met twee kolommen. Waar de lopende tekst doorgaat, is er geen verschil.

Beroepsgrenzen per beroepsgroep

Huidtherapeuten, schoonheidsspecialisten, pedicures, haarprofessionals, verpleegkundigen, elk met hun eigen kader. Wat je mag signaleren, mag adviseren en moet vastleggen, verschilt per beroep.

Een kijkje in het boek

Figuren uit de inhoud

Klik op een afbeelding om hem te vergroten.

De zes stappen · De kapstok van het hele boek
De zes stappen · De kapstok van het hele boek
De drie treden · Mechanisme, associatie en behandeleffect
De drie treden · Mechanisme, associatie en behandeleffect
De vijf grenzen · Dosering ontcijferd
De vijf grenzen · Dosering ontcijferd
Zes stappen · Overzichtstabel per stap
Zes stappen · Overzichtstabel per stap
Risicogroepen · Vier manieren om in de knel te komen
Risicogroepen · Vier manieren om in de knel te komen
Eerlijkheid

Wat dit boek bewust niet doet

Deel IX · Vijf uitgewerkte casussen

Beslissen wanneer je het niet volledig weet

In vier van de vijf lag het kantelpunt in stap 1 of 2, niet bij het middel waar het gesprek over ging.

Vrouw, 23 jaar · Acne
Kantelpunt
Drie potjes tegelijk, waaronder een naamloos kruidenpreparaat. Het kantelt niet bij het zink maar bij het product waar ze het minst over vertelt, en waar het grootste risico zit.
Moeder + kind, 5 jaar · Eczeem
Kantelpunt
Ze wil zuivel en tarwe schrappen en supplementen erbij. Het kantelt bij het besef dat schrappen zelf een ingreep is, de zeldzame situatie waarin niets doen niet de veilige optie is.
Vrouw, 46 jaar · Haaruitval
Kantelpunt
Haarformule met hoge biotinedosering + bloedonderzoek komende week. Hooggedoseerde biotine kan schildklierwaarden en troponine vals beïnvloeden. Melden gaat vóór alles.
Vrouw, 52 jaar · Huidveroudering
Kantelpunt
Collageenproduct van €80 per maand, met "onderzoek erachter". Het kantelt bij de vraag of een apparaatgemeten verschil zichtbaar is in de spiegel. Geen veiligheidsvraag, een doelmatigheidsvraag.
Man, 78 jaar · Vijf medicijnen
Kantelpunt
Vier supplementen + vijf medicijnen incl. antistolling. Hij vraagt niets. Jij ziet iets. De vaste actie: de apotheker, die heeft het overzicht dat jij niet hebt.
Wat de vijf samen laten zien
De les
In vier van de vijf lag het kantelpunt in stap 1 of 2, niet bij het middel. In geen van de vijf werd een diagnose gesteld. En in geen van de vijf bleef de behandelaar zwijgen. Daartussen ligt het hele vak.
Doelgroep

Voor wie is dit boek?

Voor iedereen die de vraag krijgt, en hem niet mag doorschuiven.

Huidtherapeuten
Schoonheidsspecialisten
Pedicures & medisch pedicures
Haarprofessionals
Verpleegkundigen
Doktersassistenten
Diëtisten
Nagelstylisten

Geen voorkennis vereist. Elk begrip wordt uitgelegd op de plek waar het voor het eerst wordt gebruikt, en nog een keer als het in een ander hoofdstuk terugkomt. Wat wél wordt verondersteld: dat je met cliënten werkt.

Dit boek is ook voor Nederland én België. Niet als een boek met een voetnoot, maar als twee beroepsstelsels die naast elkaar worden behandeld, met 11 blokken waar de regels werkelijk afwijken.

dr. Annemie Galimont-Collen

Over de auteur: dr. Annemie Galimont-Collen

8.500+Zorgprofessionals geschoold
15.000+Gevolgde cursussen
8,9Gemiddelde waardering
2007Dermatoloog sinds
Awards
WCS Award 2023 Zorgstem 2025
Kwaliteit & onafhankelijkheid
BIG-geregistreerd ProCERT ADAP SKIN Productvrij
dr. Annemie Galimont-Collen

dr. Annemie Galimont-Collen is dermatoloog, wetenschapper, educator en publiek duider, context creator binnen de zorg. Ze studeerde geneeskunde cum laude aan de KU Leuven en promoveerde op angiogenese en wondgenezing (TNO/LUMC). Sinds 2007 is zij dermatoloog in de tweede lijn, verbonden aan het Bravis Ziekenhuis.

Binnen de NVDV was zij secretaris van het bestuur (2019–2025) en voorzitter van de domeingroep Dermatotherapie (2016–2025). Zij was lid van de werkgroep die de Leidraad Dermatocorticosteroïden herzag en schreef de samenvattingen in de vakpers. Zij was vicevoorzitter van de werkgroep die de leefstijlmodules in de NVDV-richtlijnen Psoriasis en Constitutioneel eczeem maakte, mede-ontwikkelaar van het Nationaal Constitutioneel Eczeem Project, medeauteur van de NVH-zorgmodule Constitutioneel Eczeem en van de post-hbo-opleiding Eczeem voor huidtherapeuten.

Olivier Galimont en Annemie Galimont-Collen richtten Huidopleiding® in 2012 samen op. Annemie verzorgt de scholingen zelf, productvrij, zonder sponsoring, vanuit de eigen dermatologische praktijk en het richtlijnwerk.

"Goede zorg begint bij herkenning. En herkenning begint bij kennis."
In de media

Gezien, gehoord en gelezen

dr. Annemie Galimont-Collen duidt huid, wetenschap en gezondheidsclaims voor een breed publiek, in kranten, op televisie en op de radio.

NOS
de Volkskrant
AD
De Telegraaf
RTL · Beau
EenVandaag
BNNVARA Kassa
Brandpunt+
NPO Radio 1
NPO Klassiek
Elsevier
Medisch Contact
RTL Nieuws
Hart van Nederland
AVROTROS Radar
Omroep Zeeland
BN DeStem
Dagblad van het Noorden
Huisarts en Wetenschap
Arts en Auto
380+

media-items in 14 categorieën · volledig overzicht op doktergalimont.com

Het kennisecosysteem

Huidopleiding® en de platforms eromheen

Volledig productvrij. Huidopleiding.nl werkt zonder sponsoring van en zonder samenwerking met fabrikanten of leveranciers van voedingssupplementen of cosmetica. In dit boek wordt geen enkel product aanbevolen of afgeraden bij naam.

Klaar om de vraag goed te beantwoorden?

Negen delen, 49 hoofdstukken, vijf casussen en zeven gedateerde bijlagen. De methode die ook werkt bij het product dat volgend jaar op de markt komt.

Bestel nu, € 24,95
PDF · direct na betaling per mail Eerste druk, augustus 2026 Nederland & België ISBN 978-90-8323-894-4

Verder leren

Wil je verder met dit onderwerp? Hier vind je meer over hetzelfde thema.

Meer lezen en kiezen

Reviews

Wat deelnemers zeggen over mijn scholingen

Reviews uit het evaluatieformulier en van Google over de scholingen van Huidopleiding®. Deelnemers geven de scholingen gemiddeld een 8,9, en op Google staan 35 reviews met vijf sterren.

★★★★★

"Wat een fijn webinar over voeding, leefstijl en huid. Hoewel je als diëtist de voedingsinformatie al kent, is het fijn om alles weer een keer op te frissen. Maar ook om weer up-to-date te komen wat betreft voeding en huidproblemen, wat is nu oorzaak en gevolg, wanneer kan bepaalde voeding ondersteunen en wanneer is er een direct verband. Kan dit zeker aanraden."

Marjolijn Hut, diëtiste · webinar Voeding, leefstijl en de huid · mei 2025

★★★★★

"Een zeer nuttige en informatieve cursus, die goed aansluit bij ons pedicure vak.. Docente Annemie brengt het op een leuke en inspirerende manier over via een Webinar. De begeleiding tijdens en informatie vooraf is zeer duidelijk en goed."

Petra de Bruijn, medisch pedicure · webinar Voeding, leefstijl en de huid · december 2025

★★★★★

"Zeer interessante cursussen die in de wereld van misinformatie meer duidelijkheid scheppen in moeilijke materies. Uniek dat een dermatoloog als missie heeft iedereen zo goed mogelijk juist te informeren. Gemakkelijk te volgen. Mijn dank hiervoor is groot."

Nathalie Gyselinck · Google

★★★★★

"Zoals altijd een zeer uitgebreide en duidelijke webinar met soms een beetje humor erin, LEUK"

Mirke de Geus, pedicure · webinar Voeding, leefstijl en de huid · december 2025

★★★★★

"wat een goede nascholing in normaal bewoordingen, lastig onderwerp besproken. heel neutraal. Er worden handvatten gegeven, waar ik mee verder kan en hoop jullie ook. Bedankt"

Deelnemer · webinar Voeding, leefstijl en de huid · mei 2025

★★★★★

"Dr. Annemie Galimont kan ontzettend goed lesgeven. De lessen zijn leuk en zeer leerzaam. De website duidelijk. Ook voor mij, als oud SEH-verpleegkundige erg leuk om te volgen. Bedankt!"

Renate Evertse, oud SEH-verpleegkundige · Google

Ook live

Webinar Voeding, leefstijl en de huid

Liever live leren over dit onderwerp? In dit webinar behandel ik het onderwerp live. Je kunt vragen stellen en een eigen casus inbrengen die ik bespreek.

  • Live online, met de opname erbij
  • 365 dagen toegang vanaf de datum van het webinar
  • Je kiest zelf een datum

€ 49,95

Prijs voor het webinar, vrijgesteld van btw.

Bekijk het webinar en de data
Veelgestelde vragen

Alles wat je wil weten voor je bestelt

In welk formaat ontvang ik dit boek, en hoe kom ik aan een PDF? +
Je krijgt een PDF. Direct na de betaling krijg je per mail een downloadlink, en de bestelbevestiging met de factuur krijg je in een aparte mail. Je leest de PDF op je computer, tablet of telefoon, en je kunt hem printen.
Is er een abonnement aan verbonden? +
Nee. Dit is een eenmalige aankoop. Je betaalt één keer en behoudt het e-book. Updates van gedateerde bijlagetabellen worden gepubliceerd op huidopleiding.nl.
Is dit boek te medisch voor mij als schoonheidsspecialist of pedicure? +
Nee. Het boek is expliciet geschreven voor professionals die geen medisch specialist zijn. Elk begrip wordt uitgelegd op de plek waar het voor het eerst verschijnt. Er wordt geen voorkennis verondersteld, behalve dat je met cliënten werkt.
Wat is het verschil met het gratis e-book over supplementen? +
De gratis titels van Huidopleiding.nl zijn een kennismaking: compact en toegankelijk. Dit betaalde e-book is een volledig naslagwerk met 9 delen, 49 hoofdstukken, 5 uitgewerkte casussen, indicatiedossiers per aandoening en 7 gedateerde bijlagetabellen.
Wat is het verschil met de cursus Supplementen? +
Een cursus biedt begeleiding, interactie en accreditatiepunten. Dit boek is een zelfstandig naslagwerk dat je op je eigen tempo leest, en erbij pakt op het moment dat de vraag wordt gesteld. Beide kunnen naast elkaar worden gebruikt.
Is de auteur volledig productvrij? +
Ja. dr. Annemie Galimont-Collen werkt volledig productvrij. Er is geen sponsoring van en geen samenwerking met fabrikanten of leveranciers van voedingssupplementen of cosmetica. In dit boek wordt geen enkel product bij naam aanbevolen of afgeraden. Dat staat ook expliciet in de verantwoording van het boek.
Volg ons en lees meer

Verbonden blijven met Huidopleiding®

© Copyright & materiaalgebruik